PostgreSQL 19 Yayımlandı: REPACK, DO SELECT ve Geçiş Planı
PostgreSQL 19; tablo bakımını ve eşzamanlı uygulama akışlarını etkileyen değişiklikler getiriyor. REPACK’in kilit ve snapshot sınırlarını, ON CONFLICT DO SELECT örneğini ve güvenli ana sürüm geçişi için gereken kontrolleri inceliyorum.
PostgreSQL 19, 19 Kasım 2026’da kararlı sürüm olarak yayımlandı. Bu sürümde dikkatimi çeken değişiklikler yalnızca hız iddiaları değil; tablo bakımı, aynı kaydı güvenli biçimde bulup oluşturma ve birincil sunucu ile okuma kopyası arasındaki tutarlılık gibi günlük uygulama sorunlarına dokunan araçlar.
Yeni ana sürüm çıkması, üretim veritabanının aynı gün yükseltilmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Önce hangi yeniliğin sizin iş yükünüze değer katacağını belirlemek, sonra uygulama ve eklenti uyumluluğunu sınamak daha sağlıklı bir başlangıç.
REPACK: Disk alanını geri kazanmak
Resmî yayın duyurusu, yerleşik REPACK komutunu, sorgu planı yönetimi seçeneklerini ve eşzamanlı uygulama akışlarını kolaylaştıran SQL değişikliklerini öne çıkarıyor. Bunları her sistemde otomatik performans artışı gibi okumamak gerekiyor; darboğazınıza göre anlamları değişir.
REPACK dokümanına göre işlem tabloyu ve indeksleri yeniden yazarak kullanılmayan alanı işletim sistemine geri verebilir. Bu nedenle geçici kopyalar için ek disk alanı gerekir. CONCURRENTLY seçeneği işlemin büyük kısmında erişime izin verse de son aşamada kilit alır; “hiç kilit yok” demek yanlış olur.
Daha önemli bir uyarı da var: doküman bu işlemi MVCC-safe olarak tanımlamıyor. İşlem başlamadan önce alınmış eski bir snapshot kullanan eşzamanlı transaction, yeniden yazım tamamlandıktan sonra tabloyu boş görebilir. Ayrıca tablo türü, anahtar/replica identity ve replication slot koşulları var. Bu nedenle komutu doğrudan yoğun üretim tablosuna önerilecek genel bir temizlik reçetesi olarak görmüyorum.
Önce test kopyasında tablo boyutunu, uzun transaction’ları ve boş diski ölçün. Disk zaten dolmak üzereyken yeniden yazım başlatmak iyi bir ilk müdahale olmayabilir. Linux disk inceleme rehberi bu aşamada güvenli bir başlangıç sunuyor.

Var olan kaydı döndürmek için DO SELECT
Uygulamada sık görülen bir ihtiyaç var: kayıt yoksa oluştur, varsa mevcut kaydın kimliğini döndür. Önce SELECT, sonra INSERT yapmak eşzamanlı isteklerde ayrıca tasarım gerektirir. PostgreSQL 19, ON CONFLICT DO SELECT ile mevcut satırı RETURNING üzerinden almayı destekliyor.
Aşağıdaki örnek yalnızca PostgreSQL 19 üzerinde ayrı bir deneme veritabanında çalıştırılmak üzere hazırlanmıştır. Tablo oluşturur ve veri yazar:
CREATE TABLE demo_labels (
id bigint GENERATED ALWAYS AS IDENTITY PRIMARY KEY,
slug text NOT NULL UNIQUE
);
INSERT INTO demo_labels (slug)
VALUES ('postgresql')
ON CONFLICT (slug) DO SELECT
RETURNING id, slug;
INSERT referansı, yeni conflict davranışını ve gerekli izinleri açıklıyor. Örneği tekrar çalıştırınca yeni bir satır zorlamak yerine mevcut kaydı döndürme amacı var. DO SELECT kullanımı tablo üzerinde SELECT izni de gerektiriyor; ek kilit seçeneklerinde başka izin koşulları bulunabiliyor.
Bu özellik bütün yarış durumlarını düşünme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Dönen kimlikle başka bir işlem yapacaksanız transaction sınırını ve ilgili iş kuralını ayrıca tasarlayın. Örneğin etiketi bulmak ile stok düşmek aynı tutarlılık problemi değil. Sipariş ve stok tutarlılığı yazısı, veritabanı farklı olsa da bu sorumluluk ayrımını anlatıyor.
Okuma kopyası ve uyumluluk notları
PostgreSQL 19 duyurusunda, standby tarafında belirli bir WAL konumunun uygulanmasını beklemeye yönelik WAIT FOR desteği de bulunuyor. Yeni yazılan veriyi hemen kopyadan okumak isteyen uygulamalar için önemli. Ancak bunun için uygulamanın doğru ilerleme noktasını takip etmesi ve bekleme/hata davranışını tanımlaması gerekir; replikasyon gecikmesi kendiliğinden yok olmaz.
19 sürüm notlarında yapılandırma ve uyumluluk değişikliklerini ayrıca okuyun. Örneğin I/O worker ayarları ve kimlik doğrulama seçenekleri, eski yapılandırmayı aynen kopyalamayı riskli hâle getirebilir. Sadece uygulama sorgularını değil bağlantı havuzunu, yedekleme aracını ve kullandığınız eklentileri de envantere katın.
Geçiş için hangi kanıtları ararım?
Önce geri yüklenebilir yedek ve üretime benzeyen bir test kopyası hazırlarım. Sonra kritik sorguların sonuçlarını, sorgu planlarını, p95 gecikmesini ve kaynak tüketimini karşılaştırırım. Yeni sürümde sonuç doğru olsa bile rapor sorgusunun süresi belirgin değişmiş olabilir.
Ana sürüm geçişini container etiketini değiştirip eski veri dizinini bağlamak kadar basit düşünmeyin. Desteklenen yükseltme yöntemi, eklenti sürümleri ve geri dönüş planı açık olmalı. Bu yazıdaki SQL örneği resmî sözdizimiyle hazırlanmıştır; PostgreSQL 19 üzerinde yerel performans ölçümü yapılmış gibi bir sonuç iddia etmiyorum.
19’un yararı, sizin uygulamanızdaki somut bir sorunu daha açık veya daha ölçülebilir çözmesinde ortaya çıkacak. İlk hedef bütün yeni özellikleri açmak değil, ihtiyaç duyduğunuz değişikliği kontrollü biçimde doğrulamak olsun.
BİRLİKTE ÖĞRENELİM
Yorumlar
Henüz yorum yok. Düşünceni paylaşarak sohbeti başlatabilirsin.
Bir Yorum Bırak.
Katkılarını ve deneyimlerini duymak isterim. Yorumlar yayınlanmadan önce incelenir.