Gitignore Nedir? GitHub’a Gönderilmemesi Gereken Dosyaları Ayırmak
Gitignore kurallarının ne işe yaradığını, .env dosyasını neden korumanız gerektiğini ve daha önce takip edilmiş dosyaların durumunu öğrenin.
Bir web uygulamasının kodunu GitHub'a taşırken bütün proje klasörünü seçmek kolaydır. Peki aynı klasörde veritabanı parolası içeren .env, kişisel editör ayarları veya yeniden üretilebilen bağımlılıklar varsa? .gitignore, hangi dosyaların yeni takip edilen dosyalar arasına alınmaması gerektiğini Git'e anlatan kuralları tutar.

Bu yazı bir güvenlik kontrol listesi değil; bir dosya paylaşılmadan önce gözden geçirilmesi gereken temel davranışı anlamak için hazırlanmış bir başlangıç rehberidir. Örnekleri önce gizli bilgi içermeyen deneme projesinde uygulayın.
.gitignore nasıl çalışır?
Depo kökünde .gitignore adlı düz metin dosyası oluşturabilirsiniz. Her satır Git'in göz ardı etmesini istediğiniz bir yol veya desen belirtebilir:
# Yerel ortam bilgileri
.env
.env.*
!.env.example
# Bağımlılıklar ve geçici günlükler
/vendor/
/node_modules/
*.log
Bu yalnızca örnektir; her proje aynı kuralları kullanmaz. İlk satırlarda .env ve .env.* eşleşmeleri yok sayılır; ! işaretiyle örnek .env.example dosyası istisna tutulur. Paylaşacağınız örnek dosyada da gerçek parola veya anahtar bulunmamalıdır. Kullandığınız teknolojiye uygun kuralları projenin ihtiyacına göre belirleyin.
Bir dosyanın neden göz ardı edildiğini araştırmak için git check-ignore -v DOSYA kullanılabilir. DOSYA yerine kontrol ettiğiniz gerçek yolu yazın. Kuralın beklediğiniz gibi davranıp davranmadığını test etmek için sonuçla birlikte git status çıktısını da inceleyin.
En önemli ayrım: daha önce takip edilen dosya
.gitignore bir dosyayı geçmişten veya GitHub'dan otomatik silmez. Dosya zaten Git tarafından takip ediliyorsa yalnızca ignore kuralı eklemek de onu durdurmaz. Başka bir deyişle “dosyayı ignore'a yazdım, artık uzakta yok” varsayımı yanlıştır.
Önce durumunuzu öğrenin:
git status
git ls-files -- .env
İkinci komut bir sonuç döndürüyorsa örnek yoldaki dosya mevcut Git indeksinde izleniyor olabilir. Bu noktada aceleyle dosya silmek veya geçmişi zorla yeniden yazmak yerine proje sahibine ve çalışma arkadaşlarınıza danışarak uygun bir temizleme planı oluşturun. Üretim sunucusunun .env dosyasını silmek uygulamayı çalışamaz hâle getirebilir.
İzlenen bir dosyayı Git takibinden çıkarmak ile onu bilgisayarınızdan silmek farklı işlemlerdir. Hangi yolun uygun olduğunu projenin durumuna göre değerlendirin ve yapılacak commit'i göndermeden önce inceleyin. Git geçmişinde daha eski kopyalar da bulunabileceğini unutmayın.
Bir sır yanlışlıkla gönderildiyse
API anahtarı, parola veya erişim token'ı GitHub'a yanlışlıkla gönderildiyse, depoyu private yapmak ya da dosyayı son commit'ten silmek tek başına yeterli güvence sağlamaz. Öncelik, ilgili sağlayıcıda bu bilgiyi geçersiz kılmak veya değiştirmek ve olası kullanımı incelemektir. Erişim alanı ve etkisine göre ekip süreçlerini takip edin; geçmişten temizleme ve başka kopyaları değerlendirme ayrı bir iştir.
Bir sorunu GitHub issue'sunda veya ekran görüntüsünde yardım isterken aynı sırrı ikinci kez paylaşmayın. Örneklerde gerçek değeri yazmak yerine YOUR_API_KEY gibi açıkça temsili bir ifade kullanın.
Neleri ignore etmek mantıklı olabilir?
Kişisel editör ayarları, geçici çıktı dosyaları, bağımlılık klasörleri ve yerel ortam değişkenleri sık karşılaşılan adaylardır. Ancak örneğin bir bağımlılık kilit dosyasını veya derlenmiş bir dosyayı takip edip etmemek projenin dağıtım yöntemine bağlı olabilir. Başka bir projeden bulunan kuralları anlamadan kopyalamak gerekli bir dosyanın da görünmemesine yol açabilir.
GitHub'ın dil ve araçlara göre hazırladığı ignore şablonları başlangıç noktası sunar. Yine de kendi uygulamanızın yapısını incelemek ve ekip kurallarını dikkate almak gerekir.
Göndermeden önce küçük kontrol
Commit hazırlamadan önce git status, ardından hazırladıklarınızı görmek için git diff --cached çalıştırın. Amaç, yalnızca ilgili dosyaların ve beklediğiniz içeriklerin seçildiğini görmektir. Bu alışkanlık .gitignore ile birlikte çalışır; onun yerine geçmez.
Özetle .gitignore gelecekte yanlış dosya ekleme riskini azaltan bir yardımcıdır. Gizli bilgi yönetimi, repo izinleri ve geçmişte paylaşılmış sırların geçersiz kılınması ise ayrı sorumluluklardır.
Kaynaklar: GitHub: Dosyaları yok sayma · GitHub: Açığa çıkan sırları kaldırma
BİRLİKTE ÖĞRENELİM
Yorumlar
Henüz yorum yok. Düşünceni paylaşarak sohbeti başlatabilirsin.
Bir Yorum Bırak.
Katkılarını ve deneyimlerini duymak isterim. Yorumlar yayınlanmadan önce incelenir.